گیج کنترل ابعادی چیست؟ انواع و کاربردها
گیج کنترل ابعادی (سنجه) ابزاری است که ابعاد یک قطعهٔ صنعتی مثل قطر، طول، گردی یا لنگی را با مقدار مجاز نقشه مقایسه می‌کند و نشان می‌دهد قطعه قابل قبول است یا نه. در خط تولید، گیج جای اندازه‌گیری‌های وقت‌گیر آزمایشگاهی را می‌گیرد و اپراتور در چند ثانیه نتیجه را می‌بیند.
گیج کنترل ابعادی چه چیزهایی را اندازه می‌گیرد؟
- ابعاد خطی: قطر داخلی و خارجی، طول، ضخامت و فاصلهٔ مراکز
- خطاهای شکل: گردی، استوانه‌ای بودن، راستی و تختی
- خطاهای موقعیت: لنگی (Runout)، هم‌مرکزی، توازی و تعامد
انواع گیج کنترل ابعادی
- گیج‌های مکانیکی و برو-نرو: ساده و ارزان‌اند ولی فقط قبول یا رد را نشان می‌دهند و عددی ثبت نمی‌کنند.
- گیج‌های الکترونیکی: با حسگرهایی مثل پراب LVDT مقدار دقیق انحراف را اندازه می‌گیرند و روی نمایشگر نشان می‌دهند.
- مولتی‌گیج‌ها: چندین مشخصه را هم‌زمان و در یک بار قرار دادن قطعه کنترل می‌کنند. مولتی‌گیج چیست؟
- ماشین‌های اندازه‌گیری اتوماتیک: قطعه را خودکار اندازه می‌گیرند و دسته‌بندی می‌کنند.
مزیت گیج الکترونیکی نسبت به گیج مکانیکی
- مقدار عددی انحراف را نشان می‌دهد، نه فقط قبول یا رد
- داده‌ها را برای کنترل آماری فرایند (SPC) ثبت می‌کند
- خطای اپراتور را کم و سرعت بازرسی را زیاد می‌کند
- روند تغییر ابعاد را پیش از تولید قطعهٔ معیوب نشان می‌دهد
کاربرد در صنایع
بیشترین کاربرد گیج‌های کنترل ابعادی در صنعت خودرو است؛ برای قطعاتی مثل میل‌لنگ، میل بادامک، شاتون، پیستون، بلوک سیلندر و سرسیلندر. در صنعت فولاد هم ابزارهایی مثل کراون‌سنج غلتک به کار می‌روند.
گیج‌های کنترل ابعادی بهینه‌سنج
شرکت مهندسی بهینه‌سنج در اصفهان انواع گیج، مولتی‌گیج و ماشین اندازه‌گیری را متناسب با قطعه و نقشهٔ مشتری طراحی و تولید می‌کند. پراب‌ها و واحد پردازش و نمایشگر این سنجه‌ها را هم بهینه‌سنج عرضه می‌کند. برای مشاوره و استعلام با شمارهٔ ۰۳۱-۳۳۸۷۳۹۹۸ تماس بگیرید.